پلورال افیوژن و پلوریت دو بیماری هستند که میتوانند باعث درد قفسه سینه، تنگی نفس و سرفه شوند. با این حال، این دو بیماری از نظر علل، علائم و درمان با یکدیگر متفاوت هستند.
پلورال افیوژن زمانی رخ میدهد که مایع در فضای جنبی، فضای بین ریهها و دیواره قفسه سینه، تجمع مییابد. این مایع میتواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- عفونت ریه
- سرطان ریه
- بیماریهای قلبی
- بیماریهای کبدی
- بیماریهای کلیوی
- آسیب به ریه
- عوارض جانبی برخی داروها
پلوریت زمانی رخ میدهد که غشاهای جنبی، غشاهای نازکی که ریهها و دیواره قفسه سینه را میپوشانند، ملتهب میشوند. این التهاب میتواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- عفونت ریه
- سرطان ریه
- بیماریهای قلبی
- بیماریهای کبدی
- بیماریهای کلیوی
- آسیب به ریه
- عوارض جانبی برخی داروها
علائم پلورال افیوژن و پلوریت معمولاً مشابه هستند. این علائم عبارتند از:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- سرفه
با این حال، در پلوریت، درد قفسه سینه معمولاً شدیدتر است و با تنفس عمیق بدتر میشود. همچنین، پلوریت ممکن است باعث تب شود.
برای تشخیص پلورال افیوژن و پلوریت، پزشک معاینه فیزیکی انجام میدهد و آزمایشات تشخیصی زیر را درخواست میکند:
- اشعه ایکس قفسه سینه
- اسکن CT قفسه سینه
- آزمایش خون
- نمونهبرداری مایع جنبی
درمان پلورال افیوژن و پلوریت به علت زمینهای بستگی دارد. در برخی موارد، درمان خاصی لازم نیست و علائم به خودی خود بهبود مییابند. در موارد دیگر، ممکن است درمانهای زیر لازم باشد:
- داروهای ضد التهاب
- داروهای ضد سرطان
- داروهای رقیقکننده خون
- جراحی
در موارد شدید پلورال افیوژن، ممکن است نیاز به تخلیه مایع از فضای جنبی باشد. این کار با استفاده از سوزن یا لوله انجام میشود.
پیش آگهی پلورال افیوژن و پلوریت به علت زمینهای بستگی دارد. در موارد خفیف، معمولاً بدون عوارض بهبود مییابد. در موارد شدید، ممکن است عوارضی مانند نارسایی تنفسی ایجاد شود
هایپرونتیلاسیون یا تنفس بیش از حد، وضعیتی است که در آن فرد به طور مکرر و سریع نفس میکشد. این وضعیت میتواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- اضطراب
- استرس
- اختلالات اضطرابی
- اختلالات خوردن
- مصرف برخی داروها
- آسیب به مغز
- بیماریهای ریوی
علائم هایپرونتیلاسیون عبارتند از:
- تنگی نفس
- سرگیجه
- گزگز در انگشتان دست و پا
- ضعف
- مشکل در تمرکز
- سردرد
- درد قفسه سینه
در موارد شدید، هایپرونتیلاسیون میتواند منجر به تشنج یا بیهوشی شود.
برای تشخیص هایپرونتیلاسیون، پزشک معاینه فیزیکی انجام میدهد و سوالاتی در مورد علائم شما میپرسد. همچنین، ممکن است آزمایشات زیر را درخواست کند:
- آزمایش خون
- نوار قلب
- اشعه ایکس قفسه سینه
درمان هایپرونتیلاسیون به علت آن بستگی دارد. در برخی موارد، درمان خاصی لازم نیست و علائم با مدیریت استرس و اضطراب بهبود مییابند. در موارد دیگر، ممکن است درمانهای زیر لازم باشد:
- داروهای ضد اضطراب
- داروهای ضد افسردگی
- داروهای ضد تشنج
- درمان اختلال خوردن
در برخی موارد، ممکن است نیاز به درمانهای روانشناختی مانند درمان شناختی-رفتاری یا درمان اضطراب فراگیر باشد.
در اینجا چند نکته برای کمک به مدیریت هایپرونتیلاسیون آورده شده است:
- سعی کنید در حالت آرام قرار بگیرید و تنفس خود را کنترل کنید.
- از تنفس عمیق و آهسته استفاده کنید.
- از نفس کشیدن از کیسه کاغذی استفاده کنید.
- از تمرینات تنفسی آرامشبخش مانند یوگا یا مدیتیشن استفاده کنید.
اگر علائم هایپرونتیلاسیون را تجربه میکنید، مهم است که به پزشک مراجعه کنید تا علت آن مشخص شود و درمان مناسب دریافت کنید.

پنوموتوراکس یا هوازجنبی، وضعیتی است که در آن هوا در فضای جنبی، فضای بین ریهها و دیواره قفسه سینه، تجمع مییابد. این هوا میتواند باعث فروپاشی ریه شود.
پنوموتوراکس میتواند به دو صورت پنوموتوراکس خودبهخودی و پنوموتوراکس تروماتیک رخ دهد.
پنوموتوراکس خودبهخودی زمانی رخ میدهد که هوا از طریق یک سوراخ کوچک در ریه وارد فضای جنبی میشود. این سوراخ میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- آسیب به ریه در اثر بیماریهای ریوی مانند آمفیزم
- ضعف در بافت ریه
- رشد غیرطبیعی در ریه
پنوموتوراکس تروماتیک زمانی رخ میدهد که هوا از طریق یک سوراخ در دیواره قفسه سینه وارد فضای جنبی میشود. این سوراخ میتواند در اثر عوامل مختلفی ایجاد شود، از جمله:
- ترومای قفسه سینه
- جراحی قفسه سینه
- سوراخ شدن ریه در اثر تنفس به زیر آب
علائم پنوموتوراکس عبارتند از:
- درد ناگهانی و شدید در قفسه سینه
- تنگی نفس
- سرفه
- تغییرات در صداهای تنفسی
- سیانوز (رنگ آبی شدن پوست و لب ها)
در موارد شدید، پنوموتوراکس میتواند منجر به نارسایی تنفسی و حتی مرگ شود.
برای تشخیص پنوموتوراکس، پزشک معاینه فیزیکی انجام میدهد و آزمایشات زیر را درخواست میکند:
- اشعه ایکس قفسه سینه
- اسکن CT قفسه سینه
- آزمایش خون
درمان پنوموتوراکس به شدت آن بستگی دارد. در موارد خفیف، ممکن است نیاز به درمان خاصی نباشد و علائم به خودی خود بهبود مییابند. در موارد شدیدتر، ممکن است درمانهای زیر لازم باشد:
- قرار دادن لوله در فضای جنبی برای تخلیه هوا
- جراحی برای ترمیم سوراخ در ریه یا دیواره قفسه سینه
در اینجا چند نکته برای کمک به پیشگیری از پنوموتوراکس آورده شده است:
- اگر سابقه پنوموتوراکس دارید، از انجام فعالیتهایی که میتوانند ریههای شما را تحت فشار قرار دهند، خودداری کنید.
- اگر سیگار میکشید، سیگار را ترک کنید.
- اگر دچار بیماریهای ریوی هستید، تحت نظر پزشک باشید.
اگر علائم پنوموتوراکس را تجربه میکنید، مهم است که فوراً به پزشک مراجعه کنید.